Forum: Żydzi - Chrześcijanie

Wybitny historyk prof. Antony Polonsky, jeden najbardziej znanych w świecie badaczy losów polskich Żydów i stosunków polsko-żydowskich, otrzymał 18 czerwca tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego.

„Antony Polonsky jest niekwestionowanym międzynarodowym autorytetem w dziedzinie historii Żydów w Europie Środkowej i Wschodniej” – mówił w laudacji promotor dorobku naukowego Polonsky’ego, prof. Jerzy Tomaszewski z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego.

Antony Polonsky urodził się w 1940 roku w Johannesburgu, w rodzinie żydowskiej, której przodkowie w XIX wieku wyemigrowali do Afryki z terenów dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Studiował na południowoafrykańskim Uniwersytecie Witwatersrand, gdzie w 1960 roku uzyskał licencjat z historii i politologii.

Dzięki stypendium Rhodesa rozpoczął studia na Uniwersytecie w Oxfordzie. Tam zainteresował się historią Polski. W 1964 roku skorzystał z możliwości wyjazdu do Polski, w ramach stypendium British Council, gdzie miał zbierać materiały do pracy na temat konfliktu Józefa Piłsudskiego z parlamentem. W trakcie tego pobytu prowadził jednak głównie badania dotyczące polskich Żydów w okresie Zagłady.

W latach następnych Polonsky uzyskał w Oxfordzie doktorat z historii nowożytnej, po czym został zatrudniony w London School of Economics and Political Science, gdzie przyznano mu stopień profesora; w latach 1992-1999 pracował na Uniwersytecie Brandeis w Waltham/Boston w Massachusetts w Stanach Zjednoczonych.

Polonsky jest założycielem m.in. Instytutu Studiów Polsko-Żydowskich w Oxfordzie, wiceprezesem Amerykańskiego Stowarzyszenia Studiów Polsko-Amerykańskich oraz członkiem Międzynarodowej Rady Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau.

Jest autorem kilkunastu książek oraz licznych publikacji poświęconych polskim Żydom. Jednym z największych dokonań jest seryjne wydawnictwo „Polin. Jurnal of Polish-Jewish Studies”, które Polonsky redaguje i wydaje nieprzerwanie od ponad 20 lat. Dotychczas ukazały się 22 tomy, jesienią ma pojawić się tom 23. W pierwszych tomach „Polin” Polonsky zamieszczał m.in. prace polskich badaczy, które ze względu na panującą wówczas cenzurę nie mogły zostać opublikowane w kraju.

Ale to nie wszystko. Nakładem brytyjskiego wydawnictwa Littman ukazał się właśnie pierwszy tom jego monumentalnej historii polskich Żydów The Jews in Poland and Russia. 1350 – 1881, o której piszemy na forum w dziale Recenzje. Kolejne dwa tomy, opisujące wydarzenia lat 1881–1914 oraz 1914 – 2005, mają się ukazać w czerwcu 2010 i październiku 2011 roku. Autor przygotowuje również skróconą, jednotomową wersję, przeznaczoną dla szerszej rzeszy czytelników.

Znawcy tematyki, m.in. prof. Feliks Tych, podkreślają, że żaden inny zagraniczny historyk nie przyczynił się w tak szerokim zakresie do dostarczenia anglojęzycznemu czytelnikowi bogatej i rzetelnej wiedzy o polskich Żydach i stosunkach polsko-żydowskich.

Za swoją działalność był prof. Polonsky wielokrotnie odznaczany: Krzyżem Kawalerskim RP za wybitne zasługi dla badania Żydów polskich (1999), Nagrodą Rafaela Scharfa za niezwykłe osiągnięcia w zachowaniu i popularyzacji żydowskiego dziedzictwa w Polsce (2006) i Państwową amerykańską nagrodą za najlepszą książkę o Holokauście (1990)