Forum
   
Forum

Polecamy

Nowoczesna parafia

Papieże wobec kwestii żydowskiej

Ochrona życia – prawo a edukacja

Dekalog demokracji

Młodzi o przeszłości i przyszłości

Deklaracja europejska

Deklaracja europejska Chrześcijan Żydów i Muzułmanów

Przeciwko antysemityzmowi

Indeks nazwisk

Indeks tematów

Fundacja Kultury Chrześcijańskiej Znak

Fundacja Kultury Chrześcijańskiej Znak

Społeczny Instytut Wydawniczy Znak

Społeczny Instytut Wydawniczy Znak

Przegląd prasy »

Książka o inkwizycji w prezencie dla papieża

Tablet Magazine


04-12-2013 / AP

 W poniedziałek podczas swojej watykańskiej audiencji premier Benjamin Netanjahu zaprosił papieża Franciszka do Izraela oraz wręczył mu kilka prezentów. Jednym z nich był hiszpański przekład książki jego ojca, Ben Ziona Netanjahu, poświęconej historii inkwizycji.


Benjamin Netanjahu wręcza prezenty papieżowi Franciszkowi /fot. Internet

Benjamin Netanjahu wręcza prezenty papieżowi Franciszkowi /fot. Internet

 Na pierwszy rzut oka ofiarowanie papieżowi tomu zatytułowanego „Początki inkwizycji w Hiszpanii w XV wieku” może się wydawać dość niezręcznym posunięciem. Może lepiej było nie przypominać mu roli, jaką spełniła jego instytucja w niesławnym dziele prześladowania i torturowania niewinnych Żydów. O pewnych rzeczach lepiej nie mówić podczas państwowej wizyty.

Ale w tym przypadku nie mamy do czynienia z typową historią hiszpańskiej inkwizycji. Bowiem rewizjinistyczne podejście Ben Ziona Netanjahu do tego zagadnienia było tak kontrowersyjne, że gdy umarł w kwietniu 2012 r., na łamach „New York Timesa” odbył się spór na temat jego spuścizny. Dopiero biorąc pod uwagę wyjątkową argumentację zawartą w książce można zrozumieć ten ostentacyjnie niedyplomatyczny prezent, jaki zrobił papieżowi premier Netanjahu.

„NYT” pisał: „Jako historyk Netanjahu dokonał reinterpretacji roli inkwizycji w ksiązce „Początki inkwizycji w Hiszpanii w XV wieku” (1995). Dominuje przekonanie, że Żydzi byli prześladowani za potajemne praktykowanie swojej religii po udawanym przejściu na katolicyzm. Netanjahu na 1384 stronach dowodzi, że większość hiszpańskich Żydów chętnie przeszła na katolicyzm i że byli oni entuzjastycznie nastawieni do swojej nowej religii.
Żydzi byli prześladowani, dowodzi autor – wielu z nich spalono na stosie – ponieważ byli postrzegani jako zła rasa, a nie za to, co zrobili lub w co wierzyli. Zazdrość wobec ekonomicznego sukcesu Żydów i ich powodzenia na dworze królewskim – pisze – jedynie nasiliła ucisk. Książka wywodzi to, co Netanjahu określa jako ‘nienawiść wobec Żydów’, ze starożytnego Egiptu, na długo przed chrześcijaństwem”.

Inaczej mówiąc, argumentacja Ben Ziona Netanjahu przenosi podstawę zarzutu wobec inkwizycji z płaszczyzny religijnej na wrodzoną nienawiść rasową, ze sfery duchowej w świecką. Jeśliby ktoś miał wręczyć papieżowi książkę o inkwizycji, to powinna to być właśnie ta książka.
Co więcej książka ta nie tylko częściowo usprawiedliwia chrześcijaństwo z prześladowania Żydów przez inkwizycję, ale też niesie współczesny przekaz o dużej doniosłości. W czasach, gdy chrześcijański antysemityzm jest w odwrocie – o czym świadczą choćby przyjacielskie stosunki między Watykanem a Izraelem – świeckie i rasistowskie formy antysemityzmu narastają, zwłaszcza w Europie, gdzie niemal co czwarty Żyd obawia się publicznie przyznać do swojej przynależności. Antysemityzm zdiagnozowany przez Ben Ziona Netanjahu żyje i ma się dobrze.

Podejście Netanjahu-seniora do inkwizycji, bez względu na jego znaczenie dla rozumienia historii, służy zatem jako potężna przestroga przed zagrożeniami, które czyhają obecnie – co bez wątpienia chciał przekazać młodszy Netanjahu. (Tłum. A. Pawlikowska)

Źródło: Yair Rosenberg, Why Netanyahu Gave Pope Francis His Father s History of the Spanish Inquisition, „Tablet Magazine” , December 2, 2013.

do druku

poleć stronę