Forum
   
Forum

Polecamy

Nowoczesna parafia

Papieże wobec kwestii żydowskiej

Ochrona życia – prawo a edukacja

Dekalog demokracji

Młodzi o przeszłości i przyszłości

Deklaracja europejska

Deklaracja europejska Chrześcijan Żydów i Muzułmanów

Przeciwko antysemityzmowi

Indeks nazwisk

Indeks tematów

Fundacja Kultury Chrześcijańskiej Znak

Fundacja Kultury Chrześcijańskiej Znak

Społeczny Instytut Wydawniczy Znak

Społeczny Instytut Wydawniczy Znak

Sylwa »

Polska loża B’nai B’rit

Opracował: Witold Zyss (B'nai Brit)


09-12-2008 / AP

W dniach 5 -7 grudnia w Krakowie odbyły się uroczyste obchody pierwszej rocznicy istnienia odrodzonego po 70 latach Żydowskiego Stowarzyszenia B’nai B’rit w Rzeczypospolitej Polskiej.


Uczestniczyli w nich goście z lóż B’nai B’rit z wielu krajów europejskich.
Uroczystości rozpoczęła w piątek kameralna kolacja szabatowa w Klezmer Hois na krakowskim Kazimierzu. W sobotę w Centrum Kultury Żydowskiej wykłady wygłosili Leszek Alerhandt, dr Anna Kargol z Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Witold Zyss, przedstawiciel B'nai Brit przy UNESCO. Potem rozpoczęła się sesja dyskusyjna pod hasłem „Przyszłość B’nai B’rit w Polsce”. Na zakończenie obchodów odbyło się w niedzielę walne zebranie Loży Polin B’nei B’rit w RP.

Stowarzyszenie B’nai B’rith – „Synowie Przymierza” – to najstarsza żydowska organizacja międzynarodowa. Założona została 13 października 1843 roku w USA przez kilkunastu żydowskich emigrantów z Niemiec, na czele których stał Henry Jones. Ich celem była działalność filantropijna, ale pragnęli również przyczynić się do zjednoczenia emigracji żydowskiej w Stanach Zjednoczonych, w owym czasie mocno rozbitej i skłóconej.
Rozwój B’nai B’rith w USA nastąpił bardzo szybko, loże tworzyły się w wielu miastach. Pierwsza poza Stanami Zjednoczonymi powstała w 1875 roku w Kanadzie, a w Europie w 1882 roku w Berlinie. Obecnie B’nai B’rith liczy około 80 000 członków w 58 krajach.

Cele B’nai B’rith są opisane w konstytucji następująco:
B’nai B’rith jest międzynarodową organizacją żydowską, która poświęca się bezpieczeństwu i trwałości narodu żydowskiego i państwa Izrael, obronie praw człowieka, zwalczaniu antysemityzmu, bigoterii i ignorancji, tudzież okazywaniu usług społeczności na zasadzie najszerzej pojętych zasad humanitarnych. Jej zadaniem jest zjednoczyć osoby pochodzenia żydowskiego i uwydatnić tożsamość żydowską za pośrednictwem wzmacniania żydowskiego życia rodzinnego oraz wychowania i kształcenia młodzieży, szeroko pojętych usług dla osób starszych oraz obrony Żydów i działalności na ich korzyść na całym świecie.

Jedną z naczelnych zasad B’nai B’rith jest neutralne stanowisko wobec religii i polityki. Do stowarzyszenia mogą należeć ludzie o różnych orientacjach religijnych i poglądach politycznych. Jest on otwarty na tych samych zasadach dla kobiet i dla mężczyzn.

Godłem B’nai B’rith jest siedmioramienny świecznik (na wzór tego, który znajdował się w Świątyni w Jerozolimie), a jego hasłem – „dobroczynność, miłość bratnia i zgoda”.

Podstawową jednostką struktury B’nai B’rith jest loża. Każda loża otrzymuje od władz centralnych dokument („charter”), który daje jej prawo posługiwania się nazwą B’nai B’rith. Loże są zgrupowane w większe jednostki, tradycyjnie zwane „dystryktami”. W Europie obecnie istnieje jeden dystrykt pod nazwą „B’nai B’rith Europa” (BBE) z siedzibą w Brukseli. Wszystkie jednostki działają w ramach międzynarodowego B’nai B’rith (B’nai B’rith International – BBI) z siedzibą w Waszyngtonie. Naczelnym organem BBI jest Konwencja Międzynarodowa, która zbiera się raz na dwa lata i na którą wszystkie loże mogą wysyłać przedstawicieli. Konwencja ta wybiera międzynarodowego prezydenta, tradycyjnie jest on z USA. Podobnie BBE organizuje co dwa lata Konwencję Europejską.

Pośród wielu działań podejmowanych przez B’nai B’rith najbardziej widoczne są te mające na celu zwalczanie rasizmu, dyskryminacji rasowej i antysemityzmu oraz obronę praw człowieka. Początki tej tradycji sięgają pierwszych lat istnienia organizacji.
Już w latach 60. XIX wieku B’nai B’rith brał czynny udział w międzynarodowej akcji, mającej na celu zapewnienie praw obywatelskich Żydom w Rumunii po uzyskaniu przez ten kraj niepodległości w 1866 roku.

W 1913 roku B’nai B’rith stworzył organizację anty-rasistowską pod nazwą Anti-Defamation League, która działa obecnie jako organizacja niezależna i cieszy się dużym uznaniem w USA i innych krajach. Jako przykład można wspomnieć o działaniach B’nai B’rith w różnych krajach europejskich w celu zwrócenia uwagi władz państwowych i opinii publicznej na niedopuszczalne cechy podręczników szkolnych wydawanych przez władze palestyńskie, pełnych nienawiści do Izraela i do narodu żydowskiego w ogóle. W wyniki tej akcji Parlament Europejski przyjął uchwałę zabraniającą używania środków z budżetu Unii Europejskiej do finansowania tych podręczników.

W ramach tych działań B’nai B’rith utrzymuje kontakty na szczeblu krajowym i międzynarodowym z władzami państwowymi, placówkami dyplomatycznymi, członkami parlamentów i władz samorządowych, środkami masowego przekazu; jest też obecny w organizacjach międzynarodowych. B’nai B’rith jako organizacja pozarządowa utrzymuje oficjalne stosunki z ONZ, UNESCO, Radą Europy i Organizacją Państw Amerykańskich oraz z organami Unii Europejskiej.

Inne pola działalności B’nai B’rith dotyczą działań humanitarnych i kultury. Jako przykład można przytoczyć pomoc finansową i materialną (żywność, lekarstwa), jaką B’nai B’rith okazuje niektórym gminom żydowskim w Europie Wschodniej dzięki zasobom, które sam zbiera, oraz dotacji, którą otrzymał od rządu holenderskiego.

Istnieje także organizacja młodzieżowa B’nai B’rith pod nazwą „B’nai B’rith Youth Organization” (BBYO), czynna zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych, ale również w niektórych krajach europejskich, np. we Francji.

B’nai B’rith w Polsce
Na ziemiach polskich pierwsze loże B’nai B’rith powstały pod koniec XIX wieku, w zaborze pruskim (Katowice 1883, Poznań 1885, Chorzów 1903) i austriackim (Bielsko 1889, Kraków 1892, Lwów 1899). W b. zaborze rosyjskim loże powstały dopiero po odzyskaniu niepodległości (Warszawa 1922, Łódź 1926). Oddzielny dystrykt polski z siedzibą w Krakowie został stworzony w 1924 roku, .jego prezydentem został Leon Ader, adwokat krakowski, który pozostał na tym stanowisku do 1937 roku.

Według danych „Książki adresowej” członków B’nai B’rith, wydanej w Krakowie w 1937 roku, istniało wówczas w Polsce 10 lóż mających 934 członków. Istniały także loże kobiece i związki młodzieżowe. Trzeba też wspomnieć, że kilka lóż istniejących wcześniej, m.in. w Bydgoszczy i w Toruniu, rozwiązano przed 1937 rokiem z uwagi na brak członków; istniały loże B’nai B’rith na ziemiach niemieckich przyłączonych do Polski w 1945 roku (m.in. kilka lóż we Wrocławiu) i w Gdańsku.

Nieliczna grupa członków B’nai B’rith w przedwojennej Polsce składała się w dużej większości z  przemysłowcy, kupcy, bankierzy i dyrektorzy przedsiębiorstw, adwokaci i lekarze. Jest wśród nich szereg znanych osobistości, np. Mojżesz Schorr i Majer Bałaban, oraz kilku senatorów i posłów na Sejm.

Działalność B’nai B’rith w Polsce przerwał dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z 22 listopada 1938 roku rozwiązujący organizacje masońskie w Polsce. Pomimo starań kierownictwa B’nai B’rith, które usiłowało udowodnić, że B’nai B’rith nie zalicza się do masonerii, dekret ten został zastosowany również do B’nai B’rith.

Obecnie Loży Polin przewodniczy prof. Andrzej Friedman, którego zastępcą jest prof. Jan Woleński, zaś w pracach zarządu uczestniczą także: Malka Kafka, Alicja Kobus i dr Sergiusz Kowalski.

do druku

poleć stronę